Verkouden en toch sporten: Is dat slim?

Je kent het wel: Volle neus, een roggelend hoestje en weinig puf om de deur uit te gaan - je bent verkouden. Toch vind je het zonde om een training te missen. Misschien heb je net oppas geregeld, of zit je in een lekkere flow met sporten. Of misschien heb je zelfs weleens gehoord dat sporten helpt met "de verstopte boel los te maken". Dus je gaat tóch, vaak met lood in de schoenen... Maar is dat wel zo verstandig?

Als personal trainster heb ik hier een vrij duidelijk standpunt over. Eentje waar niet iedereen het altijd mee eens zal zijn. Om mijn visie goed te kunnen plaatsen, is het eerst handig om kort stil te staan bij wat verkoudheid nu eigenlijk precies is:

Verkoudheid is een infectie van de bovenste luchtwegen, zoals de neus, keel en bijholten, welke meestal wordt veroorzaakt door een virus. Het slijmvlies in deze gebieden raakt ontstoken en wordt dikker, waardoor klachten ontstaan zoals een loop- of verstopte neus, niezen of keelpijn.

Wanneer je verkouden bent, draait je afweersysteem op volle toeren om het virus te bestrijden: Afweercellen herkennen de indringer en starten een ontstekingsreactie, waarbij signaalstoffen worden aangemaakt en extra cellen worden ingezet om het virus onschadelijk te maken. Dit is een bijzonder biologisch proces: cellen delen zich snel, produceren eiwitten en communiceren voortdurend met elkaar. Al deze activiteiten kosten veel energie, waardoor het lichaam zijn prioriteiten verlegt. Energie die normaal gesproken naar spieren of concentratie gaat, wordt nu gebruikt voor herstel en bescherming. Dàt is dan ook de reden dat je je in zo'n situatie vaak moe of slap voelt; je lichaam is achter de schermen keihard aan het werk!

En wat doet sporten dan eigenlijk met je lichaam? Naast dat je je lekkerder voelt door alle fijne stofjes die je hersenen aanmaken, gebeurt er in de dagen na het sporten achter de schermen ook veel:

Tijdens de work-out ontstaan er kleine beschadigingen in de spieren en raakt je energievoorraad deels uitgeput. In de dagen daarna (de herstelperiode) activeert het lichaam reparatiemechanismen: spiervezels worden hersteld en versterkt, het zenuwstelsel komt weer tot rust. Dit vraagt tijd en energie, omdat er eiwitten moeten worden aangemaakt en ontstekingsprocessen gecontroleerd worden afgebouwd. Juist in deze fase wordt het lichaam sterker, maar alleen als er voldoende energie is om dit herstel goed te laten verlopen...

En dáár raken de twee processen elkaar: Zowel het opruimen van een virus, als het repareren na een sportactiviteit, vragen beiden enorm veel energie. Wanneer je dus wilt dat je lichaam zo snel mogelijk het virus opruimt, moet je je energie daar dus ook voor bewaren!

Daarbij heeft sporten om fitter te worden tijdens die verkoudheid ook weinig zin: De positieve fysiologische effecten van een training ontstaan namelijk niet tijdens de inspanning zelf, maar juist in de herstelperiode daarna. Als je lichaam die herstelenergie moet verdelen tussen het bestrijden van een virus en het repareren van spieren, krijgen beide processen minder aandacht. Het gevolg is dat je sportprestatie nauwelijks tot niet verbetert, terwijl het risico op langer aanhoudende klachten, extra vermoeidheid of terugval juist toeneemt. Rust nemen is in dat geval geen stap terug, maar een bewuste keuze om je lichaam de kans te geven eerst gezond te worden, zodat je daarna weer optimaal kunt trainen.

Zeker als beginnende sporter moet je je daar ècht aan houden. Dat betekent dus ook op andere vlakken duurzame rust houden: Vroeg naar bed, gezond gevarieerd eten, (absoluut) geen alcohol en waar nodig een extra dutje. Zo ben je het snelste van je verkoudheid af. Vind je het toch spannend om je prille voornemens rondom sporten te verliezen? Plan dan over 1 week alvast je volgende work-out in en houd die plek in je agenda vrij. Evalueer op de dag zelf of je voldoende bent herstelt.

Ben je een ervaren sporter en kan je lijf wel wat hebben? Ook dan zou ik toch aanraden om alle intensieve vormen van sport even te vermijden. Een ontspannen wandeling, mobility-training of rustgevende yoga-les is in dit geval een betere keuze. Laat je lichaam letterlijk even "met rust" zodat het zijn werk doen, daarmee voorkom je die langdurige klachten. En geen zorgen: Je lichaam is dankzij je trainingsverleden fit en sterk geworden, dus die ruimt dat virusje vast in no time op!

Ik heb ooit eens gehoord dat het aantal weken waarin je trainingen mist, ongeveer gelijk staat aan het aantal trainingen die je nodig hebt om weer terug op niveau te komen. Ben je bijvoorbeeld drie weken ziek geweest, dan zou je met zo’n drie sessies alweer aardig in de buurt van je oude vorm moeten zitten. Het is natuurlijk geen harde wetenschap, maar ik vind het een prettige en realistische richtlijn om aan vast te houden.

Concluderend geloof ik er echt in dat tijdens ziekte als verkoudheid je lijf de baas is: Het stuurt je niet voor niets al die signalen om een stapje terug te doen. Door daarnaar te luisteren en je lichaam te respecteren -hoe moeilijk of onhandig dat soms ook uitkomt- geef je het de ruimte om te doen wat nodig is. Het resultaat? Een sneller herstel, waardoor je voor je het weet weer FIT met die kettlebell in je handen staat te swingen.

---

Een stok achter de deur nodig voor je sportieve voornemens? Denk dan eens aan Small Group- of Personal Training. Onze coaches zijn jouw ideale accountability partners, die je helpen volhouden en bijsturen wanneer het even tegenzit!

Kijk voor meer informatie op deze pagina.